Tiềm năng lợi thế của tỉnh Lào Cai

Lào Cai là một tỉnh vùng cao, biên giới ở phía Bắc của Việt Nam, có vị trí địa lý đặc biệt với mạng lưới giao thông đa dạng, là tỉnh nằm giữa vùng Tây Bắc và vùng Đông Bắc, Lào Cai có vị trí chiến lược trong sáng kiến “Vành đai và Conđường” và tuyến hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội-Hải Phòng-Quảng Ninh, là con đường ra biển ngắn nhất, hiệu quả nhất của hàng hoá từ thị trường Vân Nam - Trung Quốc đến với thị trường Đông Nam Á, Đông Á và ngược lại. Lào Cai có điều kiện tự nhiên đa dạng, khí hậu ưu đãi để trở thành điểm du lịch nghỉ dưỡng quốc tế, lượng du khách đạt trung bình trên 5 triệu lượt khách, lượng khách du lịch đến Lào Cai giai đoạn 2010-2020 dẫn đầu khu vực Tây Bắc; kinh tế du lịch đã đóng góp 15% tổng GRDP của cả tỉnh. Dự kiến đến năm 2030, Khu du lịch Quốc gia Sa Pa với tuyến cáp treo đạt 02 kỷ lục Thế giới cùng với Khu nghỉ dưỡng Quốc tế Y Tý đang được đầu tư sẽ đưa Lào Cai đón 15 triệu du khách và nguồn thu từ du lịch chiếm 25% - 30% GRDP.

Lào Cai có thế mạnh lâu dài về phát triển công nghiệp chế biến gắn với hoạt động khai khoáng, với trên 35 loại khoáng sản, 150 điểm mỏ có trữ lượng lớn, giá trị sản xuất công nghiệp năm 2021 của Lào Cai đã đạt trên 40.000 tỷ đồng, tốc độ tăng bình quân trên 20%/năm, trong đó:

Quặng apatit có trữ lượng trên 2,5 tỷ tấn, quặng đồng có trữ lượng trên 100 triệu tấn, hàng đầu Đông Nam Á. Tổ hợp nhà luyện đồng công suất 30.000 tấn /năm đã đáp ứng 25% nhu cầu trong nước, giúp ngành công nghiệp giảm gần 300 triệu đô-la nhập khẩu nguyên liệu. Ngoài ra, Nhà máy cán kéo đồng hiện đại nhất Đông Nam Á công suất 60.000 tấn sản phẩm dây cáp điện/năm xuất khẩu sang thị trường Châu Âu khởi công trong tháng 3/2022. Quặng sắt trữ lượng trên 120 triệu tấn với mỏ sắt Quý Sa lớn thứ 2 Việt Nam là nguồn nguyên liệu cho Nhà máy Gang thép Lào Cai (công suất dự kiến đạt 1.000.000 tấn/năm) đang cung cấp phôi thép cho thị trường trong nước và xuất khẩu.

Đặc biệt, Lào Cai cùng với Lai Châu có trữ lượng đất hiếm lớn nhất cả nước, là loại khoáng sản giữ vai trò chiến lược đối với sự phát triển của các ngành kỹ thuật công nghệ cao của Thế giới.

Những lĩnh vực kinh tế lợi thế

Với vị trí địa lý thuận lợi, tài nguyên thiên nhiên phong phú, nguồn nhân lực dồi dào, chính sách thu hút đầu tư cởi mở, hấp dẫn…tiềm năng kinh tế là điều kiện quan trọng để Lào Cai chào đón các nhà đầu tư đến để cùng hợp tác và cùng phát triển.

* Tiềm năng công nghiệp

Tỉnh Lào Cai có nguồn tài nguyên khoáng sản khá phong phú và đa dạng với nhiều loại khoáng sản khác nhau. Trong đó, có các loại khoáng sản có trữ lượng lớn và giá trị cao như: apatit trên 2,5 tỷ tấn,  khoáng sản kim loại (sắt, đồng, chì, kẽm, vàng, mangan, ... ) nhiên liệu than các loại (than đá, than nâu và than bùn…), khoáng sản không kim loại (khoáng chất công nghiệp và vật liệu xây dựng: kaolin, felspat, thạch anh, grafit, talc, molipden, cao lanh - felspat, đá vôi trắng, đá làm vật liệu xây dựng, cát, sỏi...), khoáng sản quý hiếm (đá quý các loại).

Nhiều loại khoáng sản đang được khai thác phục vụ chế biến sâu tại Lào Cai như tuyển quặng apatít, đồng, chì kẽm, graphite, đất hiếm, khai thác và chế biến đá vôi trắng đạt sản lượng 1,5 triệu tấn/năm; xi măng lò quay đạt 1,8 triệu tấn/năm…

Lào Cai được đánh giá là tỉnh có tiềm năng lớn về phát triển thủy điện, trong đó có Thủy điện Thác Bà là nhà máy thủy điện đầu tiên được xây dựng ở Việt Nam với sự hỗ trợ của Liên Xô (nay là nước Nga), đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp điện và phát triển kinh tế cho miền Bắc với công suất ban đầu là 108 MW, đến nay đã được nâng cấp lên 120 MW.

* Tiềm năng về nông, lâm nghiệp, thuỷ sản

Tỉnh Lào Cai có sự phân hóa khí hậu theo không gian, với vùng thấp có khí hậu nhiệt đới và vùng cao có khí hậu ôn đới lạnh cùng với tiềm năng lớn về đất và rừng là một lợi thế lớn trong phát triển về nông, lâm nghiệp, thuỷ sản.

Với lợi thế đặc điểm khí hậu á nhiệt đới tại vùng cao, mát mẻ về mùa hè, lạnh giá về mùa đông rất phù hợp với các loại cây trồng ôn đới như táo, lê, đào, mận, hoa hồng, hoa ly, địa lan, cây dược liệu, rau trái vụ, nuôi cá nước lạnh như cá hồi, cá tầm các sản phẩm của vùng này đều mang tính đặc sản mà các tỉnh vùng thấp không có được, đây chính là một tiềm năng, thế mạnh riêng của tỉnh Lào Cai.

Với vùng thấp, đặc trưng của khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, phù hợp với phát triển các loại cây ăn quả nhiệt đới như: dứa, chuối, cam,…

Với tiềm năng lớn về rừng và đất rừng, Lào Cai có lợi thế để phát triển ngành nông lâm nghiệp gắn với vùng nguyên liệu: trồng rừng và chế biến giấy, bột giấy, ván nhân tạo; đặc biệt là phát triển vùng nguyên liệu trồng và chế biến quế, chè, thuốc lá, cà phê; trồng và chế biến sắn, hoa quả; nuôi trồng và chế biến thuỷ sản đồng thời phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản nước ấm (cá chiên, cá lăng chấm, tôm càng xanh).

Sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản trên địa bàn tỉnh Lào Cai đảm bảo khung lịch thời vụ, thực hiện sản xuất theo hướng an toàn sinh học, sản xuất hữu cơ; công tác phòng chống dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm, bảo vệ và phát triển rừng được quan tâm, chỉ đạo sát sao, diện tích nuôi trồng thủy sản được duy trì và ổn định. Với những lợi thế, tiềm năng về nông, lâm nghiệp, thuỷ sản tỉnh Yên Bái có tiềm năng rất lớn về phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp, thuỷ sản gắn với xây dựng nông thôn mới, hiện đại bền vững.

* Tiềm năng thương mại - kinh tế cửa khẩu

Tỉnh Lào Cai có cặp cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - Hà Khẩu (đường sắt và đường bộ) với 3 điểm thông quan: Ga quốc tế Lào Cai, cầu đường bộ qua sông Nậm Thi, cầu đường bộ qua sông Hồng (là điểm nối giữa đường cao tốc Hà Nội - Lào Cai (Việt Nam) với đường cao tốc Hà Khẩu - Côn Minh (Trung Quốc) là cầu nối quan trọng trên tuyến Hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; là cửa ngõ của Việt Nam và các nước ASEAN.

Trung tâm của Hành lang Bắc Nam trong hợp tác các nước tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng (GMS) với thị trường Tây Nam - Trung Quốc. Cửa khẩu quốc tế Lào Cai là cửa khẩu duy nhất ở phía Bắc Việt Nam nằm trong lòng một thành phố trực thuộc tỉnh, có đầy đủ hệ thống dịch vụ của đô thị loại II cũng như các dịch vụ thương mại vận tải, kho bãi, logicstics, giám định hàng hóa, cảng ICD.

Từ năm 2001 đến nay, hội chợ thương mại biên giới được luân phiên hàng năm giữa Lào Cai (Việt Nam) và Hà Khẩu (Vân Nam - Trung Quốc), thu hút đông đảo doanh nghiệp trong và ngoài nước tham dự.

* Tiềm năng du lịch

Lào Cai là một tỉnh miền núi, có phong cảnh thiên nhiên đa dạng, môi trường sinh thái trong lành với nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng là tiềm năng cho việc đầu tư xây dựng các điểm du lịch sinh thái, nghiên cứu khoa học.

- Sa Pa được ví như "nàng thơ vùng núi", thu hút du khách bởi những thửa ruộng bậc thang trải dài như dải lụa uốn quanh sườn núi, có đỉnh núi Fansipan ngọn núi cao nhất Việt Nam được ví như nóc nhà Đông Dương cao 3.147,3 m, nằm trong dãy Hoàng Liên Sơn. Núi hình thành từ các đá biến chất cổ, đá granit và đá trầm tích với hệ sinh thái đa dạng và nhiều loài động, thực vật quý hiếm. Núi có tuyến cáp treo 3 dây dài gần 6.300 m, đạt kỷ lục Guinness (năm 2016).

- Khu du lịch danh thắng hồ Thác Bà có diện tích trên 19.000 ha, với trên 1.300 hòn đảo lớn, nhỏ được bao bọc bởi dãy núi hùng vĩ và nhiều hang động kỳ thú như: động Thủy Tiên, động Xuân Long, hang Bạch Xà, núi Cao Biền, núi Chàng Rể và được gọi là “Vịnh Hạ Long trên núi”.  Nơi đây có tiềm năng phát triển các loại hình du lịch sinh thái với quy mô lớn và được quy hoạch là khu du lịch quốc gia.

- Thủy điện Thác Bà là nhà máy thủy điện đầu tiên được xây dựng ở Việt Nam dưới sự hỗ trợ của Liên Xô (nay là nước Nga) với công suất ban đầu là 108MW, đến nay được nâng cấp lên 120MW.

- Danh thắng Ruộng bậc thang Mù Cang Chải được xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt với diện tích được khoanh vùng bảo vệ là gần 853ha và được báo chí Mỹ ca ngợi là có vẻ đẹp ngoạn mục, tinh tế nhất trên thế giới

- Vườn quốc gia Hoàng Liên được công nhận là Di sản ASEAN, bảo tồn hệ thực vật phong phú và động vật đặc hữu; khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hẩu; Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Chế Tạo.

Lào Cai ngoài Sa Pa còn có một số nơi khí hậu quanh năm mát mẻ như Bắc Hà, có bãi đá cổ huyền bí; Hồ Đầm Vân Hội; Chè San Tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi, suối khoáng nóng được phân bố chủ yếu ở vùng phía Tây thuộc các xã Văn Chấn, Trạm Tấu, Sa Pa và phường Nghĩa Lộ, phường Trung tâm, phường Cầu Thia với hàm lượng khoáng hoá 1-5g/l, có khả năng chữa bệnh khi được xử lý độc tố.

Tỉnh Lào Cai còn có nhiều di tích lịch sử được xếp hạng, toàn tỉnh có 56 di sản văn hóa phi vật thể, trong đó có 3 di sản được UNESCO ghi danh vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; 54 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, nhiều di tích văn hóa, lịch sử lâu đời phục vụ cho du lịch văn hóa - tâm linh nổi tiếng như: Đền Bảo Hà, đền Thượng, đền Đôi Cô, đền Đông Cuông, đền Nhược Sơn, Khu chùa - Đền Hắc Y - Đại Cại, đền Thác Bà, động Hương Thảo, Chùa Ngọc Am... và gần 50 dân tộc anh em sinh sống với những nét văn hóa đặc trưng từ chữ viết, trang phục, kiểu dáng nhà ở, văn hóa ẩm thực của các dân tộc tại Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Nghĩa Lộ, Bắc Hà, Y Tý, Nghĩa Đô…được khai thác, phát huy hiệu quả gắn với phát triển các sản phẩm du lịch đặc sắc và kho tàng văn hóa phi vật thể phong phú như múa xòe, múa khèn, hát giao duyên... là yếu tố thu hút khách du lịch trong nước ngoài nước.

Từ những lợi thế về địa lý, tài nguyên du lịch đã giúp cho Lào Cai phát triển nhiều loại hình du lịch như: Du lịch Văn hóa, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái, du lịch tham quan, du lịch thể thao, du lịch nghiên cứu khoa học.

Với những lợi thế về tự nhiên, văn hóa, xã hội đặc sắc để phát triển du lịch mà không phải địa phương nào cũng có được Lào Cai hội tụ nhiều yếu tố thuận lợi để trở thành điểm du lịch hấp dẫn của khu vực Tây Bắc.

Tỉnh Lào Cai sau sáp nhập được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa và du lịch của vùng Tây Bắc, nhờ vào việc khai thác hiệu quả các tiềm năng về tài nguyên, vị trí địa lý và nguồn nhân lực.